Przejdź do głównej zawartości

Minęło już kilka lat. Od wizyty w Surinamie. I od ostatnich wpisów na tym blogu. Wracam do niego niejako z konieczności, wyższej konieczności. W tym roku zacząłem bowiem pracę nad przekładem książki Antona de Koma Wij slaven van Suriname - historycznej pracy z 1934 roku, w której czarny Surinamczyk de Kom pokazał Holendrom swoją wizję dziejów ich kolonii: postkolonialną avant la lettre

Przyjechałem do Amsterdamu na rezydencję translatorską, by tutaj na Van Breestraat, a więc w sercu Amsterdamu, zaraz za Concertgebouw i w pobliżu najważniejszych muzeów, a więc w centrum kultury holenderskiej, pracować nad tym subwersywnym dziełem, które postawiło ojczyźnianą historiografię z głowy na nogi. W domu czekała na mnie roczna karta muzealna za 75 euro, zamówiona uprzednio i dla łatwości procedowania na adres znajomych, którzy ją właśnie dosłali na mój aktualny adres, oraz książka Sandew Hiry Van Priary tot en met De Kom. Een dekoloniale geschiedenis van het verzet tegen kolonialisme in Suriname 1630-1940 (Od Priary'ego do de Koma. Dekolonialna historia oporu wobec kolonializmu w Surinamie, 1630-1940) - świeże, bo z 2025 roku wznowienie pracy z 1982. 

Do książki, podłożonej mi przez pracownicę Vertalershuis, wsunięto ulotkę o Muzeum Surinamu. Otwarto je pół roku temu, a od ubiegłego tygodnia można je zwiedzać z roczną Museumkaart. 

Teraz ten przydługi wstęp staje się, mam nadzieję, jasny. A więc już pierwszego dnia pobytu pojechałem - rowerem jak to w Amsterdamie - do oddalonego o ok. 4 kilometry muzeum. 



Powodem jest rzecz jasna książka de Koma. Od niej zresztą zaczął się niegdyś ten blog wpisem pt. Droga do serca kraju. Bedą zatem kolejne wpisy o tłumaczonej książce, o pracy, o muzeum i o pokrewnych rzeczach, a gąszcz myśli będzie jak surinamska dżungla lub wijąca się anakonda. 







Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Siermiężni sierżanci

Co się dzieje w Surinamie? Nie, to pytanie nie jest dowodem na to, że w tym kraju wydarzyła się jakaś katastrofa. I nie, nie będzie tutaj również najnowszych wiadomości "z Surinamu" - o tym jest mowa w innych wpisach . "Co się dzieje w Surinamie?" świadczy raczej o tym, że mam z tyłu głowy stale 'co się dzieje w Polsce?' Pobyt w byłej holenderskiej kolonii i pierwsze doświadczenia z tym krajem nastrajają mnie bowiem dość refleksyjnie, bo wiele rzeczy, o których tutaj słyszę i które sam widzę, jako żywo, przypomina mój kraj. Nawet jeśli zamieszczone zdjęcia różnią się niekiedy znacznie od obrazków z Polski, to wielokrotnie podczas tego pobytu nachodziła mnie myśl o własnym kraju i skojarzenie z nim. Busiki-taksówki to podstawowa komunikacja mieszkańców Paramaribo (fot. J. Koch) Widok na rzekę Surinam (fot. J. Koch) Surinam ma swojego właściciela. To jeden człowiek. Nie rządzi jednak z tylnego siedzenia i nie jest jedynie 'zwykłym posłem'...

Amsterdam, Paramaribo, Ryga i Lubeka

Pierwszym muzeum, które odwiedziłem tego roku w Amsterdamie, było Muzeum Surinamu. O nim napiszę jednak później, bo teraz chciałbym wspomnieć o mojej drugiej muzealnej wizycie. Chodzi o Muzeum Van Loon na Keizersgracht. Dlaczego akurat o tym przybytku sztuki i czy ma to związek z Surinamem? Tak, właściciele tego wspaniałego patrycjuszowskiego domu, znajdującego się w prominentnej części miasta przy jednym z najznaczniejszych amsterdamskich kanałów, zbili majątek na handlu niewolnikami, których już po przewiezieniu do Ameryki zatrudniano najczęściej na surinamskich plantacjach.  Był rok 2018 kiedy odwiedziłem to miejsce pierwszy raz. Byłem pod wielkim wrażeniem domu, jego wyposażenia, historii zamieszkujących tu ludzi, m.in. słynnego malarza Ferdynanda Bola oraz Thory van Loon-Egidius, damy dworu królowej Wilhelminy. Podziwiałem i podziwiałem.  Kilka dni później kupiłem książkę Przewodnik po niewolniczej przeszłości w Amsterdamie , jak można by przełożyć tytuł tego przewodnika ...

Amsterdamskie Muzeum Surinamu

Muz eum Surinamu otworzono stosunkowo niedawno. Niecały rok temu - 25 września 2025. Instytucja zajmuje budynek, który już od dawna, choć ze zmiennym szczęściem, służył diasporze surinamskiej w Amsterdamie. W latach 90. kupiło go Stowarzyszenie Nasz Surinam, powstałe w 1919 roku, a więc najstarsza organizacja Surinamczyków w Niderlandach.  Dopiero jednak niedawno udało się stworzyć wystawę, a całkiem niedawno, bo dosłownie dwa tygodnie przed moim przyjazdem, udostępniono muzeum także posiadaczom rocznych kart muzealnych, którzy wchodzą tutaj za darmo okazując tylko swoją legitymację . To system, który pozwala za roczną jednorazową opłatą w wysokości 75 euro wchodzić bez dodatkowego biletu do państwowych lub samorządowych, a także znakomitej większości prywatnych muzeów. Jeszcze przed przyjazdem kupiłem taką kartę, aby w czasie miesięcznego pobytu odświeżyć moją wiedzę i znajomość amsterdamskich wystaw. W takim Rijksmuseum na przykład nie jestem w stanie oglądać wszystkich tych ska...